طريقهء حكماء را پيروى مىكرد . و متهم بزندقه شد ، و از نويسندگان ماهرى بود كه با مأمون سرگذشتهائى داشت از جمله وقتى در حضور مأمون بود كه پسر بچهء طپانچه به صورت پسربچهء ديگر زده و مأمون آن را مىديد . و خواست بدانيد كه على نيز به آن توجهى داشته ، از وى پرسيد آيا ديدى . على با دست اشاره كرد درحالىكه انگشتها را از هم بعلامت پنج دور داشته بود ، يعنى پنج كه به عربى خمسه و تصحيف آن خمشه بمعنى طپانچه زدن است . و از اين قبيل چيزهائى داشت كه هوش و ذكاوت او را مىرساند . وفاتش در . . . و اين كتابها از اوست : كتاب المصون . كتاب البرزخ . كتاب رائد الود « 1 » . كتاب المخاطب . كتاب الطارف « 2 » . كتاب الهاشمى . كتاب المعانى . كتاب الخصال . كتاب الناشى . كتاب الموشح . كتاب شمل و الفة . كتاب الجد « 3 » . كتاب المتجلى . كتاب الصبر . كتاب سناء و بهاء . « 4 » كتاب الزمام . كتاب مهر آزاد و چشنش « 5 » . كتاب كيلهر اسف الملك . كتاب صفة الدنيا « 6 » . كتاب الاخوان . كتاب روساندك « 7 » . كتاب صفة الجنة . كتاب الانواع . كتاب الوشيح . كتاب العقل و الجمال « 8 » . كتاب ادب جوانشير . كتاب شرح الهوى و وصف الاخاء . كتاب الطاوس . كتاب المشجى « 9 » . كتاب اخلاق هارون . كتاب الاصناف . كتاب الخطب . كتاب الناحم . كتاب صفة الفرس . كتاب التنبيه . كتاب المشاكل . كتاب فضائل اسحاق . كتاب صفة الموت . كتاب السمع و البصر . كتاب اليأس و الرجاء . كتاب صفة النحل و البعوض . كتاب صفة العلماء . كتاب ابن الملك . كتاب المؤمل و المهيب . كتاب ورود و ودود المكليين « 10 » . كتاب المعاقبات . كتاب مدح النبيذ « 11 » . كتاب الجمل . كتاب الجمل . كتاب خطب المنابر . كتاب النكاح . كتاب الانواع . كتاب الاوصاف . كتاب امتحان الدهر . كتاب الاجواد . كتاب المجالسات ( كتاب النبيه ) . اخبار سهل بن هارون سهل بن هارون بن راهيونى « 12 » از مردم دستميسان « 13 » . ببصره نقل مكان كرد ، و از خادمان خاص مأمون گرديد و تصدى خزانة الحكمه را داشت . حكيم و فصيح و شاعر ايرانى نژادى بود كه از شعوبيان و متعصبان در ضديت با عرب بشمار مىرفت ، و در اين‌باره كتابها

--> ( 1 ) ف ( الرد ) . ( 2 ) ف ( الطارق ) . ( 3 ) ف ( الحد ) . ( 4 ) ف ( سباء و بهاء ) . ( 5 ) ف ( نهرارد حسيس ) . ( 6 ) ف ( الرما ) . ( 7 ) در متن نقطه ندارد . ( 8 ) ف ( العقل و الحبال ) . ( 9 ) ف ( الشبحى ) . ( 10 ) ف ( الماكنين ) . ( 11 ) ف ( النديم ) . ( 12 ) ف ( راهنوى ) . ( 13 ) دستميسان شهرستان بزرگيست ميان واسط و بصره و اهواز و باهواز نزديك‌تر است ( معجم البلدان ) .